Tiêu cự vốn là chìa khóa để giúp chúng ta có được những bức ảnh theo mong muốn. Vậy thực chất tiêu cự là gì? Bài viết dưới đây sẽ tìm hiểu chi tiết về tiêu cự, tiêu cự thấu kính, tiêu cự trong máy ảnh, tiêu cự mắt người,… cùng công thức tính tiêu cự trong các trường hợp. Bạn đang quan tâm đến tiêu cự thì đừng bỏ qua bài viết này nhé!
Contents
Tìm hiểu tiêu cự là gì? Những thuật ngữ liên quan
Tiêu cự là gì?
Tiêu cự được định nghĩa là mức độ phóng đại mà ống kính đạt được, là khoảng cách tính từ tâm của thấu kính đến điểm hội tụ. Ngoài ra, tiêu cự còn được gọi với một số tên khác như: Khoảng tiêu cự, độ dài tiêu cự,…. Độ dài tiêu cự được hiển thị bằng một con số (tính bằng milimet) do đó bạn có thể biết máy ảnh có thể chụp trong phạm vi cảnh như thế nào.

Điểm hội tụ là gì?
Điểm hội tụ là nơi mà xuất hiện chùm ảnh hội tụ hay hiểu cách khác thì điểm tụ là điểm mà hình ảnh có độ nét tốt nhất. Điểm hội tụ phụ thuộc phần lớn vào ống kính và với mỗi loại ống kính thì hầu hết không thể thay đổi được điểm hội tụ.
Góc nhìn và độ phóng đại
Độ phóng đại và góc nhìn là 2 yếu tố vô cùng quan trọng phụ thuộc nhiều vào tiêu cự. Theo đó, bất kỳ một sự thay đổi nào của tiêu cự cũng sẽ làm ảnh hưởng lớn đến 2 yếu tố này. Tiêu cự càng ngắn thì độ phóng đại sẽ càng ngắn và ngược lại tiêu cự càng dài thì độ phóng đại càng lớn.

Phân loại các loại tiêu cự
Tiêu cự điều chỉnh
Tiêu cự điều chỉnh là loại dựa trên mục đích sử dụng mà có thể linh hoạt tùy chỉnh sao cho hợp lý nhất và thường là tiêu cự của ống kính máy ảnh. Ở phần thân của các ống máy ảnh đều được ghi rõ số tiêu cự mà nhờ đó người dùng có thể lựa chọn sử dụng loại có tiêu cự phù hợp để có thể tạo ra được các bức ảnh ưng ý nhất.
Như chúng ta đều biết rằng nhiếp ảnh chính là một môn nghệ thuật không giới hạn về sự sáng tạo vì thế mà các dải tiêu cự tuy được ứng dụng khác nhau nhưng người dùng có thể chụp ảnh một loại tiêu cự bất kỳ cho mọi loại ảnh tùy theo khả năng của mỗi cá nhân. Do đó, có thể dùng mỗi dải tiêu cự để phục vụ cho rất nhiều mục đích để tạo ra những bức ảnh khác nhau chứa sự sáng tạo và mang dấu ấn của người nhiếp ảnh.
Tiêu cự cố định
Tiêu cự cố định có thể được hiểu là một tiêu cự không có sự thay đổi, cố định. Loại tiêu cự này thì người dùng không thể tùy chỉnh thu nhỏ hay phóng to được mà thay vào đó ống kính chỉ cung cấp một góc nhìn duy nhất cố định do đó khi nhìn sẽ thấy chúng rất nhỏ gọn với trọng lượng nhẹ.
Tiêu cự cố định được ứng dụng phổ biến nhất trong tiêu cự của camera quan sát, chúng thường nằm trong khoảng từ 2,8mm – 100mm. Hơn nữa, tiêu cự cố định này còn rất thích hợp cho việc sử dụng để tạo ra được hiệu ứng bokeh, là một loại kỹ thuật độc đáo của nhiếp ảnh và người dùng có thể chụp được các bức ảnh với mức độ rung rất nhỏ.
Tiêu cự máy ảnh là gì?

Thông số tiêu cự máy ảnh
Máy ảnh vốn là “vật bất ly thân” của các nhiếp ảnh gia hay những người có đam mê chụp ảnh. Chúng giống như vật báu vậy nên những thông tin về máy ảnh thường sẽ rất quan trọng. Cùng tìm hiểu chi tiết ngay dưới đây nhé!
Ống kính máy ảnh
Bộ phận liên quan đến tiêu cự nhiều nhất chính là ống kính máy ảnh, là yếu tố quyết định tới tiêu cự của mọi loại máy ảnh. Ống kính máy ảnh cũng được chia thành nhiều loại có đa dạng các loại tiêu cự khác nhau, cụ thể:
- Ống kính thông thường: Tiêu cự của ống kính này khoảng 35mm.
- Ống kính góc rộng: Loại ống kính dùng để chụp các bức ảnh tổng thể cùng góc nhìn rộng hơn rất nhiều so với thông thường, có tiêu cự nhỏ hơn 35mm.
- Ống kính tele: Loại ống kính dùng để chụp các bức ảnh ở độ xa lớn, có tiêu cự lớn hơn 35mm.
- Ống kính zoom: Là loại ống kính linh động thay đổi được tiêu cự để phù hợp với từng mục đích chụp ảnh của người dùng.
- Ống kính fix-prime: Là loại ống kính chỉ có duy nhất 1 tiêu cự.

Các dải tiêu cự
Dải tiêu cự là một thuật ngữ vô cùng quen thuộc đối với những người đam mê chụp ảnh, hiểu đơn giản nó giúp ta xác định được chính xác hơn khoảng tiêu cự cần để sử dụng cho từng mục đích chụp ảnh khác nhau:
- Chụp chân dung: Với chân dung thường có dải tiêu cự từ 55-140mm và chân dung toàn thân là 24-45mm.
- Chụp phong cảnh: Dải tiêu cự thường từ 10-18mm
- Chụp phơi sáng: Kiểu chụp trong điều kiện thiếu sáng có dải tiêu cự từ 10-18mm.
- Chụp macro: Dải tiêu cự từ 70-150mm
- Chụp thể thao ngoài trời: Dải tiêu cự từ 200-400mm.
Ngoài những dải tiêu cự điển hình trên thì còn rất nhiều dải tiêu cự khác tùy thuộc vào từng sở thích hay kinh nghiệm của người chụp ảnh trong các trường hợp khác nhau.
Lưu ý về tiêu cự máy ảnh
Với những ai mới tiếp xúc, làm quen với máy ảnh hay tiêu cự đều cần nắm được một số những điều cơ bản sau đây:
Trường nhìn quan trọng hơn tiêu cự
Trường nhìn là yếu tố bao hàm cả tiêu cự lẫn kích thước cảm biến. Hiểu đơn giản hơn thì trường nhìn chính là góc nhìn của người chụp. So với tiêu cự thì góc nhìn này đóng vai trò quan trọng hơn rất nhiều bởi chỉ có góc nhìn mới giúp người chụp biết được ống kính có thể quan sát được tối đa bao nhiêu khung cảnh.

Tiêu cự là yếu tố ít có sự thay đổi khi sử dụng vì thế trường nhìn thay đổi phụ thuộc nhiều hơn vào kích thước cảm biến. Chúng ta có thể tham khảo các thông số về kích thước cảm biến trên hướng dẫn của nhà sản xuất.
Công dụng của các loại ống kính
Hiểu rõ căn bản về công dụng của mỗi loại ống kính là điều không thể thiếu:
- Ống kính góc rộng: Là loại ống kính có tác dụng “thu hẹp” tổng thể khung cảnh vào trong một bức hình, có trường nhìn lớn hơn 63 độ.
- Ống kính tele: Là loại ống kính “loại trừ” bởi chúng thường có trường nhìn vô cùng hẹp. Đây là loại ống kính mà khi sử dụng chúng ta có thể nhìn được những hình ảnh ở ra một cách rõ nét nhưng lại loại bỏ hậu cảnh phía sau. Theo đó, hậu cảnh hậu cảnh hầu như chúng ta không thể nhìn được hoặc hậu cảnh đều bị out nét.
- Ống kính bình thường: Đây là loại cân bằng giữa ống kính góc rộng và ống kính tele. Ống kính bình thường tuy không mang lại những khung hình đặc biệt như 2 loại ống kính đó nhưng nó lại rất phù hợp cho những người mới bắt đầu.
Cách chọn tiêu cự của ống kính phù hợp
Sau khi hiểu được tiêu cự là gì, tiêu cự của thấu kính ra sao cùng các loại ống kính có tiêu cự như thế nào thì việc chọn tiêu cự phù hợp là yếu tố quyết định đến việc những bức ảnh của bạn có đẹp như mong muốn hay không. Để lựa chọn ống kính có tiêu cực phù hợp, trước tiên bạn cần xác định nội dung (chủ đề) và bạn đang muốn chụp. Ví dụ như:
Chụp thể thao
Ống kính Tele sẽ là lựa chọn phù hợp nhất để bạn ghi lại những khoảnh khắc ấn tượng các hoạt động thể thao từ xa.
Chụp ảnh du lịch
Bởi khi đi du lịch hầu như bạn cần tránh mang nhiều thứ cồng kềnh vậy nên để linh hoạt trong mỗi lần chụp thì bạn nên lựa chọn ống kính zoom tiêu chuẩn.
Chụp ảnh macro
Loại ống kính Tele với tiêu cự tối thiểu 200mm sẽ giúp bạn sở hữu những bức ảnh thể hiện rõ các chi tiết của đối tượng một cách tinh tế nhất.

Chụp ảnh chân dung
Chụp ảnh chân dung thể hiện một cách rõ nét nhất cần lựa chọn ống kính có tiêu cự từ 35mm đến 70mm.
Chụp ảnh phong cảnh
Hai loại ống kính gồm: ống kính góc rộng (hoặc góc cực rộng) và ống kính tiêu chuẩn sẽ giúp bạn có được những tấm ảnh phong cảnh vừa ý.

Chụp ảnh kiến trúc
Để tạo ra độ sâu trường ảnh tốt, hãy chọn một loại ống kính góc rộng tiêu chuẩn sẽ giúp bạn chụp lại được toàn bộ không gian đẹp mắt nhất.
Chụp ảnh đường phố
Để chụp lại những bức ảnh về đường phố bạn có thể lựa chọn loại ống kính cố định tiêu chuẩn. Ngoài ra, bạn cũng có thể linh hoạt dùng thêm một ống kính zoom tiêu chuẩn để thể hiện sự sáng tạo trên bức ảnh chụp của mình.
Chụp ảnh động vật hoang dã
Bạn nên chọn ống kính zoom tele để chụp lại cử chỉ của các động vật hoang dã bởi nó cho phép bạn có được các bức ảnh đẹp một cách rất tự nhiên mà không tác động gì đến sinh hoạt thường ngày của chúng.

Lời Kết
Trên đây là những thông tin quan trọng mà mayruaxegiadinh.com.vn vừa chia sẻ giúp bạn giải đáp chi tiết tiêu cự là gì? Từ đó bạn có thể nắm được các tiêu cự phổ biến cũng như những ứng dụng của tiêu cự trong nghệ thuật nhiếp ảnh.
Cảm ơn bạn đã dành thời gian cho bài viết và đừng quên để lại những ý kiến để được giải đáp hoặc để mọi người cùng tham khảo nhé!
